Już od 2 października będzie można oglądać szkice znakomitego polskiego malarza, STANISŁAW BAJA!

Stanisław Baj jest dzisiaj uznawany za jednego z najwybitniejszych malarzy. Jest też cenionym pedagogiem, profesorem Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Prace artysty można oglądać w polskich i zagranicznych muzeach, galeriach oraz prywatnych kolekcjach. Jego obrazy skupiają się wokół polskiego krajobrazu oraz wiejskiego życia. Na wszystkich okładkach książek Wiesława Myśliwskiego są obrazy Stanisława Baja. Literat i malarz przyjaźnią się od lat.

Tak Myśliwski mówi o wyjątkowości Baja:

“Stanisław Baj nie maluje z innego malarstwa. On maluje ze swojej ziemi, najogólniej mówiąc. Dlatego jego malarstwo jest nieporównywalne, nie da się go nagiąć do jakichś wzorów, nie da się go nagiąć do jakichś inspiracji, którymi byłyby inne obrazy, inni malarze. (…)To malarstwo błysków na tafli wody, metafizyki chwili, nostalgii, ale także w pewnym sensie świadectwo pogodzenia się z losem i akceptacji przemijania”.

Twórczość Stanisława Baja cechują unikalność i osobność artystyczna. Jej cechy to też głębokie wartości humanistyczne i poszukiwanie piękna. Prace tego artysty zaliczają się już do najważniejszych dzieł w polskiej kulturze.

Stanisław Baj- urodził się 2 czerwca 1953 roku na Podlasiu w Dołhobrodach, wsi położonej nad Bugiem, na granicy z Białorusią. Tutaj spędził dzieciństwo, chodził do szkoły podstawowej. Zawsze lubił rysować. Ukończył Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych w Zamościu, a później zdał na studia w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Początkowo myślał o rzetelnym fachu konserwatora sztuki, ale marzył o rzeźbie. Tak wspomina swoją drogę na egzamin wstępny: „w pociągu do Warszawy już przed Otwockiem wiedziałem, że to będzie jednak sztuka czysta”. I ostatecznie wybrał malarstwo. Trafił do profesorów: Michała Byliny i Jacka Sienickiego. Dyplom z wyróżnieniem obronił w pracowni prof. Ludwika Maciąga. Dodatkowo wykonał aneks z grafiki u prof. Haliny Chrostowskiej.

W 1982 został asystentem prof. Maciąga - swego wieloletniego mentora i przyjaciela. Najwyższym dowodem zaufania mistrza do ucznia było to, że prof. Maciąg zaprosił Baja do sportretowania siebie na łożu śmierci.

 

Obecnie Baj jako profesor zwyczajny, prowadzi pracownię dyplomującą na Wydziale Malarstwa. W latach 2006-2013 sprawował funkcję prorektora do spraw studenckich.

 

Życie i pracę artystyczną dzieli miedzy Warszawę i Dołhobrody. W rodzinnym gospodarstwie stworzył nowoczesną pracownię z drewna i szkła, która na zewnątrz zachowuje formę dawnej stodoły. Baj z pasją portretował swoich najbliższych z rodzinnych Dołhobrodów, za ich życia, a niektórych nawet jeszcze – jak sam mówi – „po”. Towarzyszył swojej matce w ostatnich latach, godzinach życia. To uwiecznianie dotkliwej utraty zaprowadziło go nad rzekę, wodę - symbol przemijania; życia i śmierci. Znalazł takie miejsce, w którym zobaczył najwięcej: najdłuższy brzeg, najwięcej światła i najgłębszą toń.

Od 25 lat prawie codziennie Baj staje na brzegu Bugu, w tym jednym, wybranym miejscu i maluje rzekę. Namalował już setki jej wizerunków: od niemal realistycznych, wielobarwnych pejzaży, przez monochromatyczne, złowrogie, aż do kontemplacyjnych pozornych abstrakcji, gdzie tylko jedna, idealna pozioma kreska, wykonana „mokrym w mokrym”, jest ostatnim śladem konkretu. Jest mistrzowskim podpisem artysty.

Potem, w pracowni, przy muzyce ulubionego Arvo Pärta weryfikuje efekty pracy w plenerze, podpisuje.

 

Jego dorobek artystyczny to ponad 100 wystaw indywidualnych i drugie tyle zbiorowych. W Polsce i za granicą. Chętnie przyjmuje zaproszenia nawet do małych galerii i ośrodków kultury. Mówi, że „tam spotyka myśli, które nigdy nie dojechały do Stolicy”.

 

Laureat nagród i odznaczeń. Jego obrazy ozdabiają okładki wszystkich powieści Wiesława Myśliwskiego - wybitnego pisarza - prywatnie przyjaciela Baja. Prawdziwa więź połączyła tego, który mówi: „Ufam językowi. Wszystko jest w języku. To język ustanawia świat.” z tym, który deklaruje: „Słowa, nawet ciekawe, celne, prawdziwe, są stratą dla mojego malarstwa i dla mnie; wydają się bezużyteczne. Staram się czerpać z milczenia.”

Zapracowany, skupiony, zachłanny. Dokładnie planuje czas. Mówi: „Muszę wykorzystać każdą chwilę. Rozumiesz?”

 

Nagrody i odznaczenia:

2025 -Nagroda Prezydenta Lublina Medal Unii Lubelskiej za "szczególne zasługi dla Lublina na polu międzynarodowym"

2025 -Medal Polskiej Niezapominajki za "działalność artystyczną mającą wpływ na prośrodowiskowe postawy ludzi, dokumentowanie zmieniających się nadbużańskich krajobrazów oraz wyjątkową przyrodniczą wrażliwość.”

2024 - Laureat Nagrody imienia Jana Cybisa za rok

2023 - Złoty Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis2021 - Nagroda w dziedzinie sztuk wizualnych ZAiKS

2020 - Nagroda im. Kazimierza Ostrowskiego za rok 2019, edycja 2020

2018 - Nagroda środowisk twórczych Lublina Angelus Lubelski za całokształt życia

2017 - Srebrny Medal “Zasłużony Kulturze-Gloria Artis";

2016 - Honorowe Obywatelstwo Miasta Biała Podlaska;

2013 - Medal Komisji Edukacji Narodowej;

2010 - Honorowe Obywatelstwo Gminy Hanna;2000 - Medal „Benemerenti" - odznaczenie honorowe przyznane przez Jana Pawła II;